Na eiwitten vormen goede vetten het belangrijkste onderdeel van de voeding voor je hond. Wilde honden krijgen bijna de helft van hun calorieën binnen via vetten. Er zijn echter veel verschillende vetten.

Welke vetten zijn nu goed voor je hond en welke niet? En hoe zit het met omega-3-vetzuren voor je hond?

In dit artikel vertellen we graag welke soorten vetten er zijn en wat de beste vetten zijn voor je hond.

Waarom heeft je hond vetten nodig?

Voor honden zijn er drie energiebronnen die hij uit zijn voeding haalt en dat zijn eiwit, vet en koolhydraten.

Eiwitten geven energie en zijn belangrijke bouwstenen voor spieren, zacht weefsel, huid, haar, nagels, bloedcellen, het zenuwstelsel en de enzymen die alles regelen in het lichaam.

Koolhydraten leveren energie op, zodat je hond lekker kan spelen, wandelen en rennen.

Vetten leveren ook energie op. Daarnaast vormen ze de basis voor energieopslag in het lichaam, maar vormen ook een bron voor de energieopslag in het lichaam. Daarnaast beschermen vetten (in het lichaam noemen we ze lipiden) cellen door het vormen van membranen. Lipiden zijn ook chemische boodschappers tussen weefsels en ze helpen bij de opname van de in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K. Lipiden controleren tevens de hormoonhuishouding en spelen een grote rol bij ontstekingen in het lichaam.

Samen met eiwitten zijn vetten dus zeer belangrijk voor een gezonde hond. Het is daarbij vooral belangrijk dat de hond de juiste eiwitten en vetten binnenkrijgt, waarbij de balans tussen de verschillende soorten vetten ook precies goed is.

Soorten vetten

Om de verschillende soorten vetten goed te begrijpen, gaan we eerst even een beetje scheikunde doen. Het voedingsvet waar we eigenlijk het vaakst naar verwijzen, wordt triglyceride genoemd. Dit vet bestaat uit een glyceridemolecuul met drie staarten van vetzuren die eraan vastzitten. Er zijn twee soorten triglyceriden: verzadigde en onverzadigde.

Verzadigde vetten

Verzadigde vetten hebben een glyceridemolecuul met rechte staarten. Ze kunnen zich goed verpakken in voeding.

Onverzadigde vetten

Onverzadigde vetten hebben een glyceridemolecuul met complexe, bochtige staarten. Een deel van de koolstofbindingen in deze staarten is namelijk dubbel zo groot, waardoor de knikken en bochten ontstaan. Onverzadigde vetten zijn er weer in twee soorten: enkelvoudig en meervoudig.

Enkelvoudig onverzadigde vetten

Enkelvoudig onverzadigde vetten hebben slechts één knik (vandaag enkelvoudig) per staart.

Meervoudig onverzadigde vetten

Meervoudig onverzadigde vetten hebben meerdere bochten, knikken en dus dubbele koolstofbindingen per staat. Dat kunnen er per triglyceridestaart meer dan 20 zijn.

Doordat deze vetten scheikundig gezien ieder een heel ander uiterlijk hebben, gedragen ze zich ook anders bij bijvoorbeeld kamertemperatuur. Zo blijven verzadigde vetten bij kamertemperatuur gewoon in een vaste vorm (denk hierbij aan boter) en worden meervoudig onverzadigde vetten vloeibaarder en zachter bij kamertemperatuur (zoals olie).

Honden hebben zowel verzadigde als onverzadigde vetten nodig. Echter is de balans ertussen heel belangrijk. Dat geldt vooral voor de meervoudig onverzadigde vetten.

Meervoudig onverzadigde vetten (PUFA’s)

Omega-6-vetzuren en Omega-3-vetzuren zijn twee hoofdtypen binnen het meervoudig onverzadigde vettensegment. Omega-6-vetten kom je tegen in bijvoorbeeld linolzuur en arachidonzuur. Omega-3-vetten zijn onder andere alfa-linoleenzuur, eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA).

Beide Omega-vetzuren hebben invloed op de hormonen, maar de hormonen waar ze invloed op hebben verschillen.

Omega-6-vetzuren produceren hormonen in het lichaam die ontstekingen helpen verhogen, wat een belangrijk onderdeel is van de immuunrespons van het lichaam van de hond. Ze helpen ook bij de bloedstolling en de celgroei.

Omega-3-vetzuren produceren hormonen die ook het immuunsysteem beïnvloeden én die de aanmaak van hormonen door Omega-6-vetzuren stoppen, wanneer dit nodig is. Beide vetten zijn dus belangrijk, maar voor een gezond immuunsysteem is het heel belangrijk dat de inname van Omega-6 en Omega-3 in balans is.

Omega-6, Omega-3 en voedingsbronnen voor je hond

Beide vetzuren moet je hond opnemen vanuit voeding. Daarom gaan we nu kijken naar de verhouding tussen beide vetzuren uit verschillende voedingsbronnen. We vergelijken hiervoor wilde dieren met gefokte dieren die normaal op het menu van je hond staan.

Vergeleken met wilde herten en elanden bevat rundvlees een veel lagere hoeveelheid van zowel Omega-6-vetzuren als Omega-3-vetzuren. Worden runderen vooral gevoed met graan dan is de verhouding tussen Omega-6 versus Omega-3 in rundvlees 7:1. Wild heeft een dubbele verhouding.

Kip daarentegen bevat meer Omega-6-vetzuren dan herten- of rundvlees, maar minder Omega-3. Kip bevat veel minder Omega-3 dan fazant. De verhouding Omega-6 versus Omega-3 in kip is 28:1.

Waarom is dit een probleem…?

Omega-3 vetten en ontstekingen bij een hond

Omega-6 en omega-3-vetten werken nauw samen in het lichaam van je hond om ontstekingen in het lichaam te reguleren.

Een teveel van het één of het ander brengt de hormoonhuishouding aanzienlijk uit balans. Een teveel aan Omega-6 verhoogt de kans op ontstekingen. Terwijl een te hoog gehalte aan Omega-3 ontstekingen teveel onderdrukken, er kan dan sprake zijn van een immuunstoornis In beide gevallen heeft dit een nadelig effect op de gezondheid en het immuunsysteem van je hond.

Nu zijn niet alle ontstekingen in het lichaam slecht, al doet de naam dat wel vermoeden. Als je hond wordt blootgesteld aan virussen of bacteriën dan veroorzaakt het lichaam een ontsteking om zo witte bloedlichaampjes naar het aangedane gebied te sturen. Dit doen de Omega-6-vetzuren. Als het virus of de bacterie is bestreden dan moet het ontstekingsniveau weer verlaagd worden. Hier zijn Omega-3-vetzuren verantwoordelijk voor.

Als bij een infectie de ontsteking niet of nauwelijks op gang wordt gebracht, dan zal het lang gaan duren voordat het overgaat. Wordt na de bestrijding van een ontsteking de aanmaak van witte bloedcellen niet gestopt, dan kan je hond allerlei andere aandoeningen ontwikkelen. En daarom moeten de beide Omega-vetzuren in balans zijn.

Vlees vergelijken

Om de balans tussen beide Omega-vetten nog eens nader te bekijken, moeten we het vlees vergelijken van herten en rundvlees met de blik van een scheikundige. Kijk je naar mager, gemalen rundvlees dan zie je dat het over het geheel genomen slechts een beetje meer vet bevat dan het hertenvlees. Maar de samenstelling van dat vet is heel anders bij wilde herten dan bij een tamme koe. Het rundvlees bevat het dubbele van de hoeveelheid verzadigd vet en ongeveer de helft van de hoeveelheid PUFA’s. En als we kijken naar de PUFA’s, kunnen we zien dat het rundvlees veel minder Omega-6-vetten bevat dan de herten. Ook is er een hogere verhouding Omega-6 tot Omega-3. Vergeleken met de fazant, bevat de gedomesticeerde kip in het algemeen veel meer vet. Ook bevat de kip een veel hoger percentage PUFA’s. En als je de hoeveelheid Omega-6 vergelijkt met Omega-3 in kip, dan zien we vier keer zoveel Omega-6-vetten.

Grote verschillen in voeding

Waarom gefokte dieren veel meer Omega-6-vetzuren bij zich dragen dan Omega-3-vetzuren is gemakkelijk te verklaren….

Koeien, kippen en andere dieren worden vaker gevoed met soja, maïs of graan. Zelfs als ze daarnaast gewoon hooi, gras of een wormpje pikken. Soja, maïs en granen bevatten van nature veel meer Omega-6-vetzuren. Het is daarom niet gek dat het vlees van deze dieren ook meer Omega-6-vetzuren bevatten dan Omega-3-vetzuren.

Herkauwers in het wild (herten en dergelijke) eten veel meer grassen, planten en bloemen. Gras en luzerne bevatten meer Omega-3-vetzuren dan Omega-6-vetzuren. De verhouding is daarbij dus geheel anders. De verhouding Omega-3 en Omega-6 in rauw vlees is hiermee door de tijd heen ook veranderd.

Er is zeer veel verschillende voeding verkrijgbaar voor je hond. Geef je je hond liever geen rauw vlees, kijk dan kritisch naar de ingrediënten op de verpakking van gestoomd vlees of brokken.

Vetten vol Omega-3-vetzuren

Er zijn een aantal voedingsmiddelen die we zelf aan het dieet kunnen toevoegen van je hond om de verhouding tussen Omega-6-vetten en Omega-3-vetten weer terug in balans te brengen.

Vis

Hele vis is een goede aanvulling op het dieet. Het is niet alleen rijk aan omega-3-vetten, maar bevat ook veel belangrijke mineralen en sporenelementen. Vooral vette vissen, zoals makreel, haring, sardientjes en ansjovis bevatten veel goede vetten. Uit zee gevangen vis kan echter zware metalen en gifstoffen door vervuiling bevatten. Kies daarom voor duurzame gekweekte vis (herkenbaar aan het ASC keurmerk). Deze zijn in schoon water gekweekt.

Fytoplankton

Vissen danken hun hoge hoeveelheid Omega-3-vetten aan het feit dat ze het zeer Omega-3-vetzuren rijke fytoplankton eten. Fytoplankton is zeer rijk aan vitaminen, mineralen en andere voedingsstoffen. Het wordt voor consumptie voor mensen (en ook huisdieren) speciaal gekweekt in gefilterd water. Het is een duurzaam alternatief voor vis. In vergelijking met andere plantaardige bronnen van Omega-3-vetzuren, kunnen de Omega-3-vetten in fytoplankton wel in het lichaam worden omgezet in EPA en DHA.

Visolie

Visolie wordt gewonnen uit vette vissen, waaronder makreel, haring, sardientjes en zalm. Visolie is rijk aan Omega-3-vetzuren. Het kan echter oxideren wanneer het wordt blootgesteld aan zuurstof…

Wij willen je adviseren terughoudend te zijn met het geven van visolie. Waarom…? Lees hier het artikel: 5 reden om je hond geen visolie te geven.

Hennepolie wordt gewonnen uit hennepzaad. Hennepzaad is veilig, want het bevat geen THC. Bovendien is het erg voedzaam, want het zit boordevol mineralen en vitaminen. Koudgeperste hennepolie is het beste, want dit bevat een goede verhouding tussen Omega-3 en Omega-6. Echter worden niet veel van de Omega-3-vetzuren omgezet in EPA en DHA.

Vlaszaadolie

Vlaszaadolie (ook bekend onder de naam lijnzaadolie) bevat veel Omega-3-vetzuren. Echter kleeft er aan deze plantaardige olie een groot nadeel: het bevat fytinezuur. Fytinezuur staat er om bekend dat het de opname van mineralen, waaronder ijzer, zink en mangaan, belemmert. Net als bij hennepolie moet je ervoor zorgen dat je lijnzaadolie koud wordt geperst. Let wel: veel honden reageren allergisch op deze olie! Wees dus voorzichtig en kies liever voor een ander alternatief.

Breng de verhouding Omega-3 en Omega-6 in balans bij je hond

Of je nu kiest voor droog voer, nat voer of rauw voer; de kans op een teveel aan Omega-6-vetzuren loert altijd om het hoek.

Daarom is het goed om de vetzuren zelf in balans te brengen door je hond Omega-3-vetzuren te geven. Het is heel gemakkelijk om de balans terug te brengen.

Rund-, lams- en geitenvlees

Rund-, lams- en geitenvlees zijn:

– hoog in verzadigd vet;

– laag in meervoudig onverzadigde vetten;

– laag in Omega-3-vetten.

Om rundvlees (maar ook lam en geit) qua vetten in balans te brengen met de Omega-6-vetten die ze zelf rijk zijn voeg je hele vis, hennepzaadolie of fytoplankton aan het menu toe.

Gevogelte

Gevogelte is:

– laag in verzadigd vet;

– hoog in meervoudig onverzadigde vetten;

– hoog in Omega-6-vetten;

– laag in Omega-3-vetten.

Om gevogelte qua vetten in balans te brengen, voeg je vis of fytoplankton toe aan het menu van je hond.

Breng de omega’s in balans

In dit artikel gingen we in op de wetenschap achter vetzuren en legden we uit waarom het belangrijk is dat Omega-6-vetten en Omega-3-vetten met elkaar in balans worden gebracht. Kijk altijd kritisch naar wat je je hond voert..  en of zijn dieet voldoende in balans is om je hond zo gezond mogelijk te houden.