Stress. Als mens kun je er heel veel last van hebben. Bij mensen vragen stressgevoelens heel veel van de bijnieren en je hormoonhuishouding. Langdurige stress kan dan allerlei gevolgen hebben voor je gezondheid. Dat geldt ook voor je hond..

Honden kunnen net als mensen stress ervaren. Meestal ontstaat dit wanneer ze de situatie niet kunnen ‘lezen’ of overzien. En langdurig blootgesteld worden aan angstgevoelens veroorzaakt stress. Met alle gezondheidsgevolgen van dien.

Communicatie hond via zijn lichaamstaal

Hoewel een hond niet kan praten met woorden, kun je toch begrijpen wat je hond bedoelt door zijn piepjes, blafjes en lichaamstaal.

Vooral lichaamstaal is heel belangrijk en daarom is het belangrijk dat je die van je hond door en door kent. Als jij namelijk de lichaamstaal kent van je hond, dan kun je de signalen van stress herkennen. Honden communiceren namelijk via lichaamstaal met elkaar.

Ze gaan liever het ‘gesprek’ aan met elkaar dan dat ze zich in een conflict willen mengen. Bijten en aanvallen is dus echt het laatste redmiddel voor een hond, maar dan zit het stressniveau echt al helemaal tegen het dak aan. Honden hebben zogeheten kalmerende signalen die aangeven dat ze meer ruimte willen hebben én mogelijke agressie van een andere hond de kop in drukken.

Hoe herken je stress bij je hond?

Stress is er in allerlei vormen en mate. Van lichte geïrriteerdheid tot volledig een waas voor de ogen krijgen en aanvallen. Daarom zijn er veel verschillende uitingen van stress die een hond kan uiten.

Turid Rugaas is een internationaal bekend hondentrainer uit Noorwegen. Zij is bekend geworden dankzij haar onderzoek naar kalmerende signalen bij honden. Zij heeft de verschillende signalen van honden gecategoriseerd in een zogenaamde “escalatieladder” van code groen (een beetje stress) tot code rood (heel veel stress).

  1. Overspronggedrag: plotseling krabben, ineens willen spelen, niezen en veel snuffelen op de grond.
  2. Kalmerende signalen (vaak gericht om agressie bij een andere hond te verminderen): gapen, tongelen (of te wel de lippen aflikken), ogen sluiten, wegkijken, fysiek wegdraaien en de rug toekeren (de ander negeren), langzaam bewegen, een beetje drentelen.
  3. Stress reactie: hijgen, trillen, tonen van oogwit, verwijde pupillen, adrenaline afschudden, zwetende pootjes en natuurlijk blaffen.
  4. Focus: in deze fase toont de hond geen kalmerende signalen meer, hij is klaar om te vluchten of te vechten, de mond wordt gesloten en de lippen zijn gespannen, je hond bevriest zijn houding.
  5. Klaar voor de aanval: deze fase geeft een hoge mate van stress aan. Je hond laat de tanden zien en gaat grommen.
  6. Uitvallen: helpt het grommen niet om de bedreiging te laten verdwijnen, dan zal de uitval plaatsvinden. Uitvallen is happen naar de bedreiging, zonder te bijten.
  7. Bijten: code rood op het stressniveau uit zich in bijten en herhaaldelijk bijten. Je hond zal de aanval volhouden totdat de bedreiging weggaat.

Stressladder honden

Deze signalen van stress komen vaak samen voor, maar je moet ze wel in de context van de situatie blijven plaatsen!

Stress signalen hond en gewoon gedrag

Als je hond door een vlo wordt gebeten, zal hij ineens opspringen en zich een ongeluk krabben. Dit is een soort van overspronggedrag, maar na het krabben is het weer over. En wanneer je hond iets lekkers heeft gegeten (of wil eten), likt het natuurlijk gewoon de lippen af. Dit wil niet zeggen dat hij aan het tongelen is. En als je hond moe is en gaapt geeft dat gewoon aan dat het tijd is om naar bed te gaan, niet dat hij kalmerende signalen uitzendt om de angel uit een stress situatie te halen.

Sommige signalen zijn dus tevens normaal gedrag in normale situaties en geven niet aan dat je hond gestrest is. Blijf dus altijd naar de context van de situatie kijken!

Let wel op deze signalen in abnormale situaties, zoals een drukke omgeving, vreemde mensen of nieuwe situaties met andere honden.

Door je hond te observeren, leer je hoe hij zich gedraagt in normale en in nieuwe situaties. Je merkt al snel genoeg of je hond het leuk vindt om nieuwe honden te leren kennen in het park of dat hij liever alleen met jou en zijn frisbee speelt.

Stress triggers

Stress wordt vaak getriggerd door iets of iemand anders. Stress kan getriggerd worden door:

– te weinig persoonlijke vrijheid;

– verlatingsangst en alleen zijn;

– onzekerheid in nieuwe situaties;

– angst voor andere honden;

– pijn;

– reizen in de auto;

– plotselinge verandering van omgeving, zoals door vakantie of verhuizing;

– lawaai, vuurwerk, harde geluiden of muziek;

– vreemde voorwerpen, zoals een rollator, de stofzuiger of een bezem;

– dierenartsbezoek.

Er zijn natuurlijk nog meer dingen te bedenken die stress kunnen triggeren bij je hond.

Ook daarom is het belangrijk om te weten wat je hond wel en niet leuk vindt, waar hij goed op reageert en waarop niet en natuurlijk wat zijn gedrag is in normale situaties en angstige momenten.

Onbegrip van mensen

Waarom de ene hond eerder gaat grommen dan de ander heeft te maken met hoe hij met stress omgaat. Een goed gesocialiseerde hond zal wat makkelijker zijn in nieuwe situaties dan een pup of een geredde hond met een verleden die onzeker is in nieuwe situaties.

Dat gezegd hebbende: mensen zijn ook lang niet altijd even goed gesocialiseerd. Kinderen die massaal een hond komen aaien en veel kabaal maken, zijn niet altijd prettig voor je hond. Mensen zijn vaak onvoldoende alert op dit soort situaties.

Stress signalen worden door veel mensen en kinderen niet begrepen!

Daarom is het belangrijk dat je hond beschermt en ingrijpt als je ziet dat hij te veel stress ervaart door een situatie. Want zelfs een zeer goed gesocialiseerde hond kan bij het ervaren van te veel stress buiten het boekje gaan en van zich af bijten ter zelfverdediging. En vaak zijn hier al veel signalen aan vooraf gegaan, die wij als mensen niet opmerken. We worden dan vaak boos op de hond, maar dit is lang niet altijd terecht! Daarom is het zo belangrijk dat je het karakter van je hond goed kent!

Als je hond in een nieuwe situatie bepaalde signalen van stress toont, dan is het belangrijk dat jij de angel uit de situatie haalt. Doe je dit niet, dan kan het beetje stress escaleren in bijtgedrag (en de gevolgen daarvan wil je jezelf en je hond niet aandoen).

Herken je de stress signalen van je hond en lost het zich niet vanzelf op, dan grijp je in!

help jouw hond om kalm en rustig te worden bij stress